Kimliğimiz|Projeler|Yayınlar|Doğuş Öyküsü |Gönüllü İnci Grubu | İletişim | Ana Sayfa
   

 

 

 

Proje Ana Sayfası

Proje Özeti

Projenin Amacı

Proje Ekibi

Proje Gerekçeleri

Proje Hedefleri

Proje Alanı

 

 
   
SÜRDÜRÜLEBİLİR İNCİ KEFALI BALIKÇILIĞI VE TÜKETİMİ

2. Evre: Sürdürülebilir Geçim Kaynaklarının Altyapısını Hazırlama ve Sürdürülebilir Tüketim Alışkanlıklarını Tanıtma

 
PROJENİN AMACI

İnci kefalı dünyada sadece Van Gölü’nde yaşayan endemik bir türdür. Aslında içsularımızda bir çok üyesi bulunan sazangiller familyası üyesi olan bu balık, ortalama 19.5 cm boya, 80 g ağırlığa sahip olup, Türkiye içsu balıkları içinde en çok avlanan türdür (DİE, 2002). Balık Van Gölü’nün tuzlu-sodalı sularında yaşamasına rağmen, gölün tuzlu-sodalı suları üremesine imkan vermediğinden üreme döneminde büyük sürüler oluşturarak akarsulara göç etmektedir. Geleneksel olarak eskiden beri üreme göçü esnasında avlanmaya ve tuzlanarak tüketilmeye alışılmış olmasından, zamanla üreme döneminde yapılan yanlış avcılık inci kefalı populasyonunu tehdit eder boyuta ulaşmıştır. 1997 yılında ortaya konulan araştırma sonuçlarına göre, üreme dönemi balıkçılığının önlenmesi ve inci kefalının sürdürülebilir bir balıkçılık yönetimine kavuşturulması bir zorunluluk olarak ortaya çıkmıştır (Sarı, 1997). Bu zorunluluktan hareketle yerel halkın ve yöneticilerin de katılımı ile oluşturulan alternatif balıkçılık yönetim modeli uygulanmaya başlanmış, eksikleri ile birlikte önemli aşamalar kaydedilmiştir. Bu uygulamalar esnasında UNDP-GEF/SGP’den alınan desteklerle, üreme dönemi balıkçılığı yapan köylüler için alternatif geçim kaynakları belirlenmeye çalışılmış, balıkçılar doğru balıkçılığın faydaları-yanlış balıkçılığın zararları konusunda eğitilmiş, doğanın bir bütün olarak korunmasına yönelik eğitim materyalleri hazırlanmış, balıkçı köylerinin sosyal, kültürel, ekonomik ve geleneksel yapıları belirlenmiş, yerel halkın alternatif geçim kaynaklarına yaklaşımı ortaya konulmuş, sürdürülemez tüketim alışkanlıklarının değiştirilmesine ilişkin özellikle kadın ve çocuklara yönelik eğitim materyalleri geliştirilerek eğitimler verilmiştir. Yine UNDP-GEF/SGP desteği ile yürütülen projeye paralel olarak KOSGEB desteğinde Van Ticaret Borsası ile birlikte tuzlu balık ve konserve balık üretimleri gerçekleştirilerek “sürdürülebilir tüketim alışkanlıkları”nı yaygınlaştırmak için “doğadan sofraya inci kefalı” isimli bir kitapçık basılarak bölgede dağıtılmıştır (Sarı 2003, Sarı 2005a). Diğer taraftan kurulacak bir balık tuzlama atölyesi veya balık konserve tesisi için genel bir fizibilite hazırlanarak yatırımcılara sunulmuştur (Sarı ve ark. 2005).

Projenin birinci evresinde balıkçı köylerinin sosyal, kültürel, ekonomik ve geleneksel yapısını ortaya çıkarmak amacıyla yapılan çalışmalarla  çok önemli ip uçları yakalanmıştır. Üreme dönemi balıkçılığında bazı köylerde halen devam eden ısrarın aslında, balıkçılıkta ısrardan daha çok “her türlü değişime direnç”ten kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Üreme dönemi balıkçılığının önlenebilmesi için bu değişime olan direncin öncelikle zayıflatılması gerektiği de yine ulaşılan sonuçlardan birisidir. Diğer taraftan geleneksel yapı içersinde inci kefalının ve gölün yerinin çok sınırlı olduğu, bunun temel sebebinin ise en son 1915’de bölgede yaşanan yoğun nüfus değişimi sonucu, bu gün göl çevresinde yaşayan insanların en fazla 100 yıllık bir geçmişe sahip oldukları sonuçları inci kefalının korunmasında bundan sonra yapılacak çalışmalara yön göstermektedir. Zira yapılan geleneksel yapı ve folklor araştırması kapsamında inci kefalı ve göl ile ilgili masal, ninni, öykü, söylence vb gibi folklorik değerlere neredeyse hiç rastlanmamıştır. Bir balıkçının Van Gölü’nün oluşumuna ilişkin anlattığı bir söylence dışında halkın geleneksel kültürü içinde balık ve göl neredeyse hiç yoktur (Sarı 2005b).

Bu yüzden projenin ikinci evresinde bir taraftan sürdürülebilir geçim kaynağı olarak ortaya çıkan geçim kaynaklarının eğitim yoluyla tanıtılması ve gerekli altyapının hazırlanması hedeflenirken, diğer taraftan sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını yaygınlaştırmak üzere eğitim çalışmalarına devam etmek ve yeni tüketim şekillerini tanıtmak hedeflenmiştir.

 

 

 

2SDesign Copyright 2004